April 30

Задание 15

1.Прочитайте текст. Выпишите в один столбик глаголы настоящего времени, а в другой — прошедшего времени. Карлуха — воронёнок. Он живёт во дворе. Он прячет всё, что находит. Однажды Карлуха нашёл пуговицу. Он сунул её в траву и пригнул травинки. Но трава распрямилась. Воронёнок разозлился и закрыл пуговицу ромашками и колокольчиками. А цветы поднимаются. Тогда Карлуха взял пуговицу и спрятал её под кирпич.

Настоящее время (что делает?) – живёт, прячет, находит, поднимаются.

Прошедшее время (что сделал?) – нашёл, сунул, пригнул, распрямилась, разозлился, закрыл, спрятал.

2.Прочитайте. Измените глаголы так, чтобы действие происходило в прошедшем времени.

Быстро падает ночь на тёплую землю. На старом дереве ещё дрожит последний золотой луч. На высоком небе сияет луна. Она плывёт, как быстрый корабль. За ней бежит маленькая отважная звёздочка. Она хочет догнать луну, но ей мешают быстрые лёгкие облака. Они закрывают от звёздочки луну.

Быстро падала ночь на тёплую землю. На старом дереве ещё дрожал последний золотой луч. На высоком небе сияла луна. Она плыла, как быстрый корабль. За ней бежала маленькая отважная звёздочка. Она хотела догнать луну, но ей мешали быстрые лёгкие облака. Они закрывали от звёздочки луну.

3.Найдите четвёртый лишний глагол и подчеркните его. Объясните, почему он лишний.

1. стучал, гремел, пугает, сверкал; 2. бегаешь, говоришь, молчишь, веселился; 3. красил, пилит, клеит, мастерит; 4. висели, лежали, сверкает, скрипели.

4.Спишите, раскрывая скобки, выпишите глаголы в два столбика: настоящего времени и будущего времени. Убираю, убираю, да никак не уберу. Воду в речке набираю, да никак не наберу. Вещи с пола подбираю, да никак не подберу. А малину собираю — четверть чашки соберу.

Образец: настоящее время будущее время убираю уберу

5.Раскройте скобки и вставьте пропущенные буквы.

Три жадных брата не могли яблоко разделить. Не делится одно яблоко на троих. Хотели братцы яблоко по очереди кусать . Но никто не хочет кусать последним. Вот сестра им и говорит: «Раз вы такие жадные, сварите компот. Компот ложками легко разделить.

April 27

Ստեփան Զորյան․ Ճանապարհորդ Ջեկոն

Առաջադրանքներ

1․ Պատմվածքի համար ավարտ մտածեք։
Մեկ էլ հանկարծ տեսանք,որ Ջեկոն գնացքի ետևից վազելով գալիս է:Երբ տատիկը տեսավ շատ ուրախացավ:Նա անընդհատ կանչում էր .-Արագ Ջեկո,արագ:Այս ամենը տեսնելով մենք շատ հուզվեցինք և շատ խնդրեցինք կոնդուկտորին,որ նա բացառություն անի և շանը թողնի վագոն:
Նա լսեց մեզ և կանգնեցրեց գնացքը:Տատիկը և Ջեկոն անչափ ուրախ էին:

2․ Ստեղծված իրավիճակում ո՞վ էր մեղավոր։ Պատասխանը պատճառաբանեք։
Այս իրավիճակում մեղավոր էր տատիկը,նա գիտեր որ վագոն շուն տանել չի կարելի,բայց թաքուն տարել էր:

3․ Նկարագրեք Ջեկոյին։
Ջեկոն փոքրիկ,սպիտակ մազերով փափլիկ շնիկ էր:

4․ Սևով ընդգծված նախադասությունները դուրս գրեք և կարմիրով նշեք այդ նախադասությունների ենթական և ստորոգյալը։
Մի անգամ աշնանը ես մի ուրախ ճանապարհորդություն կատարեցի դեպի Երևան։ 

Պառավը նստեց , զամբյուղը դրեց ոտների տակ ու փեշերով ծածկեց խնամքով. հետո գրպանից մի գիրք հանեց, ակնոցը դրեց  աչքերին ու սկսեց կարդալ։

Մեր կուպեի ճամփորդները զարմացած իրար նայեցին:

Ճամփորդները եկան հավաքվեցին հաչոցի վրա:

Բարկացած կոնդուկտորը կռացավ և վախվխելով զամբյուղը բաց արավ.

Դուրս նետվելով` նա մի ակնթարթ իր խոշոր, սև աչքերով նայեց անծանոթ դեմքերին և, պառավին նկատելով, թռավ նրա գոգը։

5․ Տեքստից դուրս գրեք 10 բայ և գրեք դրաց դեմքը, թիվը, ժամանակը։
կատարեցի-1-ին դեմք, եզակի, անցյալ
նստեց-3-րդ դեմք,եզակի, անցյալ
սկսեց-3-րդ դեմք,եզակի, անցյալ
մտածեցի-1-ին դեմք, եզակի, անցյալ
նայեցին-3-րդ դեմք,հոգնակի, անցյալ
կռացավ-3-րդ դեմք,եզակի, անցյալ
բաց արավ-3-րդ դեմք,եզակի, անցյալ
տվեց-3-րդ դեմք,եզակի, անցյալ
Թռավ-3-րդ դեմք,եզակի, անցյալ
անցավ-3-րդ դեմք,եզակի, անցյալ

April 27

Լեզվական աշխատանք

Բարդ նախադասություն

348. Ա ևԲ խմբերի նախադասությունները համեմատի՛ր: Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ քանի՞ ստորոգյալ կա:

            Ա. Հին ժամանակներում առագաստանավը շատ կարևոր փոխադրամիջոց էր       համարվում:
            1862 թվականին առագաստանավերով մրցելու կանոններ մշակվեցին:
            Նրան շատ է հետաքրքրում առագաստանավային սպորտը:
            Արդեն տասնվեցերորդ դարում գեղասահքի սիրահարներ կային Հոլանդիայում:
            Բ. Հին ժամանակներում առագաստանավը շատ կարևոր փոխադրամիջոց էր       համարվում, իսկ այսօր նա միայն սպորտում է գործածվում:
            1862 թվականին առագաստանավերով մրցելու կանոններ մշակվեցին, իսկ             դրանից առաջ մրցող մարզիկներն ուղղակի պայմանավորվում էին:
            Նրան շատ է հետաքրքրում առագաստանավային սպորտը, որը հրապուրում է     ծովի, երկնքի ու համարձակության բոլոր սիրահարներին:
            Արդեն տասնվեցերորդ դարում գեղասահքի սիրահարներ կային Հոլանդիայում,   որտեղ մշակվել է այսօրվա գեղասահքի տեխնիկան:
Ա. խմբում պարզ և ընդարձակ նախադասություններ են, իսկ Բ. խմբում բարդ նախադասություններ են,դա նրանց տարբերությունն է:

349. Նախադասություններն ավարտի՛ր: Առաջադրանքը հնարավո՞ր է կատարել՝ առանց ստորոգյալ ավելացնելու:

            Աքլորներն իրար բզկտում էին, որովհետև … կռվել էին.:
            Սարսափելի փոթորկից նավը շուռ կգար, եթե .չունենայինք գերազանց նավապետ:
            Փողոցում երեխաներից բացի մարդ չկար, ուրեմն …ամառ է:
            Փողոցում երեխաներից բացի մարդ չկար, իսկ …մարդիկ տանն էին:
            Քանդակագործը գիշեր ու զօր աշխատում էր, երբ պատվեր էր կատարում:
            Լավ եղանակին այնտեղ էի տանում շնիկիս, որ ….նա ուրախանա:

350. Ա ևԲ խմբերի նախադասությունները համեմատի՛ր: Ի՞նչ տարբերություն կա:

            Ա. Քամին կամակոր տարերք է: Մարդիկ նրա էներգիան էլ են օգտագործում:
            Բնության քանդակագործներից մեկն էլ քամին է: Նա անդուլ աշխատում է            փոխել Երկրի դեմքը:
            Այնտեղ չոր ու մերկ հող կա: Քամին փոշու զանգվածներ է օդ հանում:
            Բ. Քամին կամակոր տարերք է, բայց մարդիկ նրա էներգիան էլ են օգտագործում:
            Բնության քանդակագործներից մեկն էլ քամին է, որը անդուլ աշխատում է            փոխել Երկրի դեմքը:
            Քամին փոշու զանգվածներ է օդ հանում այնտեղ, որտեղ չոր ու մերկ հող կա:

351. Ինքդ անուններ գտի՛ր և տրված նախադասությունը լրացրո՛ւ:

            Նախորդ վարժության Ա խմբում .պարզ և ընդարձակ .. նախադասություններ են, որովհետև …: Բ        խմբում … նախադասություններ են, որովհետև ….:

352. Նախադասություններն ավարտի՛ր: Գտի՛ր ստացված նախադասությունների արտահայտած մտքերի տարբերության պատճառը:

            Նա ամեն առավոտ վազում է, որ …մարզվի.:
            Նա ամեն առավոտ վազում է, որպեսզի .նիհարի…:
            Նա ամեն առավոտ վազում է, չնայած .մարզված է…:
            Նա ամեն առավոտ վազում է, իսկ …ես ոչ..:
            Նա ամեն առավոտ չի վազում, այլ …քայլում է.:

353. Նախադասություններն ավարտի՛ր: Ինչո՞վ են տարբերվում ավարտները:

            Մի մարդ շուկայից ոչ թե ձեռնասուն կաքավ գնեց, այլ …հավ:…
            Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որպեսզի …եփի;..
            Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որովհետև …ուզում էր ուտեր:…
            Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որը …վատն էր:
            Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որին եփեց:
            Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, երբ տեսավ:
           

April 27

Լեզվական աշխատանք

Կոչական

341. Նախադասության րնդգծված բառերը հանի՛ր: Ի՞նչ է փոխվում (նախադասության արտահայտած միտք, ինչոր տեղեկություն, բառերի դասավորություն, այլ բառեր և այլն): Ի՞նչ կանվանես ընդգծված բառերը:

            Դավի՛թ, շախմատի առաջին գիրքը տասնհինգերորդ դարում է գրվել՝         Իսպանիայի թագաժառանգի համար:
            Այդ օրվանից մինչև այսօր, երեխանե՛ր, շախմատի բազմաթիվ գրքեր են     հրատարակվել (ավելի քան հիսուն հազար անուն):
            Դու ամեն ինչ գիտե՞ս ֆուտբոլի մասին, ֆուտբոլի՛ստ:
            Ֆուտբոլիստների շապիկների վրա, Վահե՛, 1937 թվականին են առաջին անգամ   համարներ գրել:
            Ֆուտբոլիստներին պե՞տք են այդ համարները, Սամվե՛լ:
            Համարները, փոքրի՛կ, գրում են, որ հանդիսատեսներն ավելի լավ     կողմնորոշվեն:

Շախմատի առաջին գիրքը տասնհինգերորդ դարում է գրվել՝         Իսպանիայի թագաժառանգի համար:
            Այդ օրվանից մինչև այսօր, շախմատի բազմաթիվ գրքեր են     հրատարակվել (ավելի քան հիսուն հազար անուն):
            Դու ամեն ինչ գիտե՞ս ֆուտբոլի մասին,:
            Ֆուտբոլիստների շապիկների վրա, 1937 թվականին են առաջին անգամ   համարներ գրել:
            Ֆուտբոլիստներին պե՞տք են այդ համարները,լ:
            Համարները, գրում են, որ հանդիսատեսներն ավելի լավ     կողմնորոշվեն:
Փոխվում է նախադասության ինչ որ տեղեկություն,արտահայտած միտքը:

342. Նախադասության ընդգծված բառերն ի՞նչ են ցույց տալիս: Նախադասությունների կետադրությանն ուշադրություն դարձրո՛ւ և փորձի՛ր բացատրել:

            Եղիշե՛, այդ նամակն ինձ կտա՞ս կարդալու:
            Հասմի՛կ, այս երկտողից.բացի ուրիշ բան չի՞ գրել:
            Պետք է արտասանե՞ս, Նվա՛րդ:
           
Ո՞ւմ ես փնտրում այդպես, Արսե՛ն:
           
Գնանք, Խորե՛ն, քեզ ծանոթացնեմ Չարենցի հետ:
            Բանաստեղծությունդ, սիրելի՛ս, անհաջող է ստացվել:
Ընդգծված բառերը ցույց են տալիս թե ում է ուղղված միտքը և նրանք կոչականներ են:

343. Ընդգծված բառերը կոչականներ են: Այդ անունը բացատրի՛ր:
Կոչակաները նշանակում են ինչ,որ մեկին կոչում ես ,ինչ որ մեկին ես դիմում:

344. Կետերի փոխարեն կոչականներ գրի՛ր:

            .Եվա՛.., դինոզավրերն ինչո՞ւ են ոչնչացել:
            ..Արշի՛., դու քայլող մեքենա տեսե՞լ ես:
            Նա իսկապե՞ս իր բնակարանը գազանանոցի է վերածել, ..Լանա՛.:
            Մարդն ինչքա՞ն ժամանակ կարող է դիմանալ առանց խմելու, ..Արևի՛կ.:
            Գիտե՞ս, Ալիսա՛…, ռոբոտներին էլ է օդ պետք:
            Ի՜նչ ասես չես մտածի, .Արինա՛.. հիմա էլ որոշել ես նոր տեսակի ծաղի՞կ աճեցնել:

345. Ա և Բ խմբերի նախադասություններում ընդգծված կոչականները համեմատի՛ր և տարբերությունների մասին գրի՛ր:

Ա. Եղբա՛յր, էսպես էլ բա՞ն կլինի:
Բ. Ա՛յ եղբայր, էսպես էլ բա՞ն կլինի:
Ա. Եվ դու խուսափո՞ւմ ես հարցի պատասխանը փնտրելուց, փիլիսոփա՛:
Բ. Եվ դու խուսափո՞ւմ ես հարցի պատասխանը փնտրելուց, իմսատո՛ւն     փիլիսոփա:
Ա. Լավ կլիներ, չէ՞, որ փչովի մեքենա ունենայինք, գյուտարա՛ր, ավտոտնակ էլ     պետք չէր լինի:
Բ. Լավ կլիներ, չէ՞, որ փչովի մեքենա ունենայինք, պարո՛ն գյուտարար,      ավտոտնակ էլ պետք չէր լինի:

Ա խմբի բառերը ուղղված են ինչ որ մեկին,իսկ Բ խմբին բառերը ուղղված են կոնկրետ մեկին և բառակապակցություններ են:

346. Ընդգծված կոչականները բառակապակցություններ դարձրո՛ւ (լրացումներ ավելացրո՛ւ) և փոխի՛ր շեշտի տեղը:

            Օրինակ՝
Կարծես թե արդեն ամեն ինչ հասկանալի է, Անահի՛տ: – Կարծես թե արդեն ամեն ինչ հասկանալի է, բարի՛ Անահիտ:

            Տղա՛, քեզ թվում է ֆուտբոլի մասին ամեն ինչ գիտե՞ս:
Մե՛ծ տղա, քեզ թվում է ֆուտբոլի մասին ամեն ինչ գիտե՞ս:
            Փոքրի՛կ, լեզուներ սովորելը շատ հետաքրքիր է:
Սիրու՛ն, փոքրիկ լեզուներ սովորելը շատ հետաքրքիր է:
            Ինձ այս նկարի ստեղծման մասին կպատմե՞ս, նկարի՛չ:
           Ինձ այս նկարի ստեղծման մասին կպատմե՞ս,լա՛վ, նկարիշ:
            Շանդ պահի՛ր,. որ մոտ գամ, հովի՛վ.
          Շանդ պահի՛ր,. որ մոտ գամ,պահապա՛ն, հովիվ.
            Գիտե՞ս, ճամփո՛րդ, այդ կողմով գնալ չարժե, ոչ մի հետաքրքիր բան չկա:
Գիտե՞ս, հետաքրքրասե՛ր ճամփո՛րդ, այդ կողմով գնալ չարժե, ոչ մի հետաքրքիր բան չկա:
            Իզուր չէիք եկել, երեխանե՛ր, երեկոն լավ անցավ:
Իզուր չէիք եկել,սիրելի՛ երեխանե՛ր, երեկոն լավ անցավ:

347 Նախադասություններ կազմի՛ր՝ տրված բառերն ու բառակապակցությունները գործածելով որպես կոչականներ:

            Բարի՛ մարդիկ, հարգելի՛ ծնողներ, ի՛մ հեռատես ընկեր, անտառի՛ ծառեր, ա՛յ      կամակոր աղջիկ:
Բարի՛ մարդիկ,այս ճանապարհով մի գնացեք,քանդված է:
Հարգելի՛ ծնողներ,հրավիրում եմ ձեզ իմ համերգին:
Ի՛մ հեռատես ընկերներ,ամեն ինչ լավ կլինի:
Անտառի՛ ծառեր,այս տարի դուք շատ կանաչ էք:
Ա՛յ կամակոր աղջիկ,դու այսօր քեզ շատ վատ պահեցիր:

Ուշադիր կարդա ընդգծիր այն հատվածները, որոնք արդեն դու գիտեիր, չմացածդ սովորիր։

Նախադասությունն արտահայտվում է բառով կամ բառերի կապակցությամբ և ավարտուն միտք է հաղորդում: Նախադասությունն ավարտվում է վերջակետով:
Նախադասության գլխավոր անդամներն են ենթական և ստորոգյալը: Ենթական պատասխանում է ո՞վ, ովքե՞ր, ի՞նչ(ը), ինչե՞ր(ը) հարցերին: Դա այն առարկան է, որին ստորոգյալի միջոցով որևէ հատկանիշ է վերագրվում: Ստորոգյալը ցույց է տալիս հատկանիշ և այն վերագրում (ստորոգում) է ենթակային: Պատասխանում է ի՞նչ է անում, ի՞նչ է լինում, ի՞նչ արեց, ի՞նչ եղավ, ո՞վ է, ի՞նչ է ինչպիսի՞ն է և նման այլ հարցերի:
Պարզ համառոտ նախադասությունը կազմված է միայն գլխավոր անդամից կամ անդամներից:
Պարզ ընդարձակ նախադասությունը կազմված է գլխավոր անդամներից (անդամից) և նրանց միտքը լրացնող այլ անդամներից (լրացումներից):
Նախադասության բազմակի անդամները (նույն անդամի հետ կապված, նույն հարցին պատասխանող անդամները) իրարից տրոհվում են ստորակետով, իրար միանում են ու, և, կամ, նաև, և՛… և՛, թե՛… թե՛, կա՛մ… կա՛մ, ո՛չո՛չ և նման բառերով (շաղկապներով):
Կոչականը այն անձը կամ առարկան է, որին դիմում է խոսողը: Կոչականի վրա դրվում է շեշտ: Եթե կոչականը լրացում ունի, շեշտն անցնում է լրացման վրա: Կոչականն իր լրացումներով նախադասության մյուս անդամներից տրոհվում է ստորակետով:

April 25

Родной край

Ответьте на вопросы.

  1. Где находится Ереван?
     Он находится в Араратской долине.
    2. Какие реки протекают через Ереван?
    Через город протекают реки Раздан и Гетар.
    3. Какие горы видны вдали?
    Вдали видны Арарат и Арагац.
    4. Какие в Ереване улицы, проспекты, площади?
    В Ереване очень красивые улицы и проспекты, парки и площади.
  2. Что осматривают гости столицы?
    Гости города с интересом осматривают его новые улицы, театры и стадионы, восхищаются его древними памятниками, музеями и картинными галереями.
    6. Сколько лет Еревану?
    Ему около трёх тысяч лет. 

Продолжите ряд однокоренными словами, используя данные ниже слова.
Составьте 3-4 предложения.

Родина, род, родной, родиться, родня. Сила, силный.
Город, городской, городок. Забота, заботливый, заботиться.
Слова для справок: городок, родной, родиться, родня, сильный, городской, заботиться, заботливый, рождение.

Допишите предложения по образцу:
Образец: Армен живёт в Ереване. Ереван – столица Армении.

  1. Коля живёт в Москве. Москва – столица России . 2. Жан живёт в Париже. Париж – столица Франции. 4. Джон живёт в Лондоне. Лондон – столица Англии.
    Скажите, почему слова Ереван, Россия, Коля, Армен пишутся с большой
    буквы?

Имена людей, клички животных, названия стран, городов, деревень, гор и долин, рек и озёр пишутся с большой буквы: Армения, Арарат, Раздан, Севан, Карен, Таня, Тузик, Мурка.

Угадайте, какие буквы пропущены в данных словах. Запишите слова, которые пишутся с большой буквы.
Вардан, река, Раздан, Озеро, Среван, Степанакерт, Гюмри, Горис, проспект, Даша, город, дерево, Армения.

Ответьте на вопросы.

  1. Как тебя зовут?
    Меня зовут Ева.
    2. Где ты живёшь?
    Я живу в Ереване.
    Как называется твой родной город или село?
    Мой родной город – Ереван.
    3. Кто твой любимый писатель?
    Мой любимый писатель Роалд Дал.

Вставь пропущенные слова.
Ереван много веков играл важную роль в жизни Армении. Он находиться в Араратской долине. Через город протекают реки Раздан и Гетар. Вдали видны Арарат и Арагац. Туристы оссматривают наш древний город, проспекают его памятниками.
Слова для справок: находится, протекают, играл, видны, осматривают

Составьте и запишите словосочетания со словом родной.
край (какой?) – страна (какая?) – родной, родная.
язык (какой?) – земля (какая?) – родной, родная.
город (какой?) – деревня (какая?) –родной, родная.
дом (какой?) – сторона (какая?) –родной, родная.
село (какое?) – столица (какая?) –родное, родная