October 31

Ստրադիի փոքրիկ գրադարանը(2-րդ հատված)

Ես հյուրընկալվել էի Ստրադիին, ով ապրում է դպրոցի հարևանությամբ, տեսա նրա գրադարանը և նախանձեցի նրան: Ստրադին ամենևին էլ հարուստ չի և չի կարող շատ գրքեր գնել, սակայն մեծ հոգատարությամբ պահպանում է դպրոցական իր բոլոր գրքերը և նաև այն գրքերը, որոնք նվիրում են ծնողները: Իսկ երբ Ստրադիին գումար են տալիս, կուտակում է և հետո ծախսում գրքերի վրա: Այդ կերպ նա արդեն հավաքել է մի փոքրիկ գրադարան, և երբ հայրը նկատել է տղայի այդ նախասիրությունը, նրա համար գնել է  ընկույզի ծառից պատրաստված, կանաչ վարագույրներով հրաշալի գրապահարան և գրեթե բոլոր գրքերը տվել է տարբեր գույներով կազմելու` ըստ տղայի նախընտրության:

Եվ ահա այսօր Ստրադին քաշեց պարանից, և կանաչ վարագույրը բացվեց. ես տեսա երեք շարքով կոկիկ դասավորված գունավոր գրքերը` փայլփլուն, կազմերը` ոսկետառ գլխագրերով: Այստեղ կային և  հեքիաթներ, և ճամփորդությունների մասին գրքեր, և  բանաստեղծություններ, և պարզապես պատկերազարդ գրքեր: Ստրադին դրանք շարել էր ըստ գույների: Սպիտակ հատորյակները դրել էր կարմիրների կողքին, դեղինները` սևերի, կապույտները` սպիտակների` այնպես, որ դրանք հեռվից երևում էին և շատ գեղեցիկ տեսք ունեին: Իսկ հետո Ստրադին դրանք վերադասավորելով զվարճանում է: Նա իր համար տեղեկատու է պատրաստել, կարծես իսկական գրադարանավար լիներ և անընդհատ պտտվում է գրքերի շուրջ, մաքրում դրանց փոշին, թերթում, ուսումնասիրում կազմերը:  Պետք էր տեսնել, թե ինչպիսի զգուշությամբ էր նա բացում գրքերն իր հաստ ու կարճլիկ մատներով, փչելով էջերի վրա, որոնք հաճախ դեռ լրիվ նոր էին:
Իսկ իմ բոլոր գրքերը մաշված են:
Երբ Ստրադիին հաջողվում է նոր գիրք գնել, դա նրա համար իսկական տոն է դառնում:  Նա շոյում է գիրքը, դնում է իր տեղը և կրկին ձեռքն է առնում` զննելով ամեն կողմից և խնամքով  թաքցնում է, ինչպես մի թանկարժեք գանձ:

Ամբողջ մեկ ժամվա ընթացքում  նա ինձ ուրիշ ոչ մի բան ցույց չտվեց: Նույնիսկ աչքերն են ցավում շատ կարդալուց: Երբ ես նրա մոտ էի, սենյակ մտավ Ստրադիի հայրը, ով նույնպես գեր ու ամրակազմ է, նաև` մեծ գլխով: Նա երկու անգամ թմփթմփացրեց տղայի կզակին և ասաց ինձ իր կոպիտ ձայնով.
—  Դե, ինչ կասես այս հաստագլուխ տղայի մասին:
Իսկ Ստրադին, ինչպես մի մեծ հավատարիմ շուն, կկոցում էր աչքերը հոր կոպիտ փաղաքշանքներից: Չգիտեմ ինչու` ես չէի համարձակվում հիմարություններ անել նրա ներկայությամբ, և ինձ համար տարօրինակ էր, որ Ստրադին ընդամենը մեկ տարով է մեծ ինձնից: Իսկ բաժանվելիս, երբ նա իր սովորական խոժոռ դեմքով ասաց` ցտեսություն, ես քիչ մնաց պատասխանեի. <<Մնաք բարով, սինյոր>>:
Երբ տուն վերադարձա, հայրիկիս ասացի.
—  Չեմ հասկանում, Ստրադին ոչ որևէ հատուկ տաղանդ ունի, ոչ բարեկիրթ վարվելաձև և համարյա ծիծաղելի տեսք ունի, այդուհանդերձ ես ինձ ցածր եմ զգում նրանից:
—  Դա այն պատճառով է, —  ասաց հայրս, —  որ նա հաստատակամ տղա է:
— Միասին անցկացրած այդ մեկ ժամվա ընթացքում, —  շարունակեցի ես, —  նա հիսուն բառ էլ չասաց, ցույց չտվեց ոչ մի խաղալիք, ոչ մի անգամ չծիծաղեց, բայց այդ ամենով հանդերձ` ինձ նրա հետ հետաքրքիր էր:
— Որովհետև դու հարգում ես նրան, —  պատասխանեց հայրս:

Առաջադրանքներ`

1.Գիրքն ի°նչ դեր ունի քո կյանքում։
Գիրքը իմ կյանքում ունի մեծ դեր:Ես շատ եմ սիրում գիրք կարդալ:Գրքերից կյանքում շատ ու շատ բաներ ենք սովորում:

2.Ինչպե°ս ես գրքեր ընտրում, կարդացածդ գրքերից ստացած խորհուրդներին հետևո°ւմ ես։
Ես հիմնականում կարդում եմ Ռոալդ Դալի գրքերը:Այո,ես հետևում եմ խորուրդներին,իսկ գիրք ընտրելիս,ընտրում եմ արկաային գրքերը:

3. Ստեղծագործի’ր ,, Իմ ընկեր գիրքը,, վերնագրով։
<<Իմ ընկեր գիրքը>>:
Ես առաջին դասարանում երբ սովորեցինք տառերը, կարդացել եմ շատ գրքեր:Սկզբում կարդացել եմ Qառյակներ,հետո տարբեր Հեքիաթներ,Արկածային գրքեր:Իմ առաջին արկածային գիրքը դա եղել է Ալիսան հրաշքների աշխարհում գիրքը,որը գրել է Լուիս Քերոլը:Ես շատ էի սիրել այդ գիրքը,որ ուր գնում էի իմ հետ տանում էի տատիկի տուն, հյուր գնալիս հետս տանում էի:Ալիսան Հրաշքների աշխարհում գիրքը դարձել էր <<Իմ ընկեր գիրքը>>:Նրանից հետո շատ գրքեր եմ կարդացել, որոնք ավելի հետաքրքիր էին,բայց միևնույնն է Ալիսա հրաշքների աշխարհում գիրքը մնում է և կմնա <<Իմ ընկեր գիրքը>>,որովհետև նա առաջին արկածային և բովանդակալից,կերպարներով լի գիրք էր:

October 31

Առաջադրանք 6-րդ դաս., հոկտեմբերի 27-ից նոյեմբերի 2-ը

Հոկտեմբեր ամսվա հաշվետվություն

Յուրաքանչյուր հղումի ներքո տեղադրել ձեր բլոգում կատարված աշխատանքի հղումը:

10-15 նախադասությամբ գրել ինչի մասին ենք ուսումնասիրել:
Մենք ուսումնասիրել ենք Արրատա երկրի մասին, հնագիտության, ազգագրագիտության և դրամագիտության, մեր նախնիների և մարդկանց կրոնական պատկերացումների մասին։

Գնահատիր հոկտեմբեր ամսվա քո աշխատանքը;
Ես ինձ կգնահատեմ 10/9:

Առաջադրանք 6-րդ դասարան, սեպտեմբերի 25-հոկտեմբերի 5-ը

Առաջադրանք 6-րդ դասարան, սեպտեմբերի 25-հոկտեմբերի 5-ը

Առաջադրանք 6-րդ դաս., հոկտեմբերի 5-10-ը

Առաջադրանք 6-րդ դաս., հոկտեմբերի 5-10-ը

Առաջադրանք 6-րդ դաս., հոկտեմբերի 10-15-ը

Առաջադրանք 6-րդ դաս., հոկտեմբերի 10-15-ը

Լրացուցիչ աշխատանք/ ճամփորդությունների պատումը, նաև ձեր կողմից կատարված ուսումնասիրությունների աշխատանքի հղումը, անհատական նախագծի ներկայացում/
Դավթաշեն վարչական շրջան

October 31

Առաջադրանք 6-րդ դաս., հոկտեմբերի 10-15-ը

1.Ստորև տեղադրված նյութը կարդալուց հետո, փորձիր յուրաքանչյուր հատված քո

բառերով մեկ, երկու նախադասությամբ գրել:

2.Ինչու են ստեղծվել առասպելներն ու լեգենդները:

3.Ինչ պատկերացումներ են ունեցել  աշխարհի ստեղծման մասին.

  • չինացիները
  • հնդիկները

4.Արեգակի մասին ինչ պատկերացումներ են ունեցել.

  • հույները
  • եգիպտացիները
  • սլավոնական ժողովուրդները

5.Ովքեր էին.

Պան-Գուն

Յարիլոն

Հելիոսը

Սելենան 

Ռան

6.Փորձիր հորինել աշխարհի ստեղծման մասին քո առասպելը:

Download

Լրացուցիչ աշխատանք/այս աշխատանքները առավել հետաքրքրասերների համար է , պարտադիր չէ բոլորի համար/

Ներկայացնել ամենատպավորիչ հատվածները:

Сотворение мира

Происхождение. Как появилась жизнь на планете Земля? Документальный фильм | Мифы эволюции

կամ ամբողջականը

Առաջադրանք 2

Քարահունջի առեղծվածը:

Մի քանի նախադասությամբ գրել ինչ նոր տեղեկություններ իմացար:

Գտնել ընդհանրություններ Քարահունջի և Ստոունհենջի մասին:

October 31

Մեր ուսուցիչը (1-ին հատված)

Այսօր ողջ առավոտն անցկացրի դպրոցում, և նոր ուսուցիչն ինձ շատ դուր եկավ: Մինչ աշակերտները հավաքվում էին, նա արդեն նստած էր իր ուսուցչական տեղում, իսկ մեր դասարանի դռների մեջ անընդհատ երևում էին նրա նախկին աշակերտները, որպեսզի ողջունեին իրենց ուսուցչին: Նրանք մտնում էին դասասենյակ և ասում.

— Բա՜րև Ձեզ, սինյոր ուսուցիչ, բա՜րև Ձեզ, սինյոր Պերբոնի:

Մի քանիսն էլ մոտենում էին, սեղմում ձեռքը և դուրս վազում: Երևում էր, որ բոլորն էլ շատ են սիրում իրեն և սիրով կշարունակեին սովորել նրա ղեկավարությամբ: Ուսուցիչն, առանց գլուխը բարձրացնելու,  պատասխանում էր «ողջո՜ւյն», սեղմելով իրեն պարզած ձեռքերը և ի պատասխան բոլոր ողջույնների` մնում խիստ` նույն ուղիղ կնճիռը ճակատին: Հետո մոտեցավ պատուհանին և ակնդետ նայում էր դիմացի շենքի տանիքին: Թվում էր` նա ոչ թե ուրախանում, այլ տառապում էր այդ ողջ ուշադրությունից: Ապա շրջվեց դեպի մեզ և տևական նայեց յուրաքանչյուրիս: Թելադրելիս քայլում էր նստարանների միջով և տեսնելով մի աշակերտի, որի երեսին կարմրավուն հետքեր կային, դադարեց թելադրել. ձեռքերի մեջ առավ նրա գլուխը և ուշադիր զննեց: Հետո հարցրեց, թե ինչ է պատահել, և ձեռքը դրեց նրա ճակատին, որպեսզի ստուգի`  արդյոք ջերմություն չունի՞: Այդ պահին թիկունքում  աշակերտներից մեկը կանգնեց նստարանին և ծամածռություն արեց: Ուսուցիչը շրջվեց: Չարաճճին անմիջապես նստեց և գլուխը կախեց` սպասելով պատժի: Բայց նա պարզապես ձեռքը դնելով տղայի գլխին` ասաց.
-Այլևս նման բան չանես,- և, վերադառնալով իր գրասեղանի մոտ,  շարունակեց թելադրել: Երբ վերջացրեց, մի քանի ակնթարթ լուռ նայում էր մեզ,  հետո շատ դանդաղ, իր խիստ, բայց բարի ձայնով ասաց.

-Լսե՜ք, մի ամբողջ տարի մենք պետք է միասին անցկացնենք: Փորձենք համերաշխ լինել: Սովորե՜ք և կարգապահ եղե՜ք: Ես միայնակ եմ: Եղե՜ք իմ ընտանիքը: Ողջ աշխարհում միայն ձեզ ունեմ: Այլևս չկա որևէ մեկը, ում կարող եմ սիրել և ում մասին կարող եմ հոգ տանել: Եղե՜ք իմ որդիները: Ես սիրում եմ ձեզ, սիրե՜ք և դուք ինձ: Չեմ ուզում պատժել ոչ ոքի: Ապացուցե՜ք, որ լավ տղաներ եք: Թող դպրոցը մեզ համար ընտանիք լինի, իսկ դուք` իմ մխիթարանքն ու հպարտությունը: Ձեզնից ոչ մի խոստում չեմ պահանջում, համոզված եմ, որ սրտի խորքում բոլորդ էլ ինձ պատասխանեցիք «այո»: Եվ ես շնորհակալ եմ դրա համար:

Այդ պահին ներս մտավ պահակը և հայտարարեց, որ դասերն ավարտվեցին: Բոլորս լուռ դուրս եկանք մեր տեղերից: Այն աշակերտը, ով կանգնել էր նստարանին, մոտեցավ ուսուցչին և դողացող ձայնով ասաց.

— Սինյո՜ր ուսուցիչ, ներեցե՜ք ինձ:

Ուսուցիչը համբուրեց նրա ճակատը և ասաց.

— Հանգիստ տուն գնա, տղա՜ս:

Առաջադրանքներ`

1. Ո՞վ է ուսուցիչը քեզ համար:
Ուսուցիչն այն մարդն է, ով ցանկանում է, որ մենք ամեն օր դառնանք ավելի լավը։
2. Ի՞նչ սովորեցրեց քեզ  այս պատմությունը:
Պատմությունը ինձ սովորեցրեց, որ պետք չէ ստել, և անուշադիր լինել։
3. Պատկերացրո’ւ, որ հանդիպել ես չարաճճիին, ի°նչ խորհուրդ կտաս։
Ես իրեն խորուրդ կտամ,որ ուսուչուհուն հարգի,չներվայնացնի,լսի ոսուցչուհիներին նաև ծնողներին:

October 31

Գործնական աշխատանք 14-18

Նրա ապրած երկար ու ձիգ տարիների մասին ընդամենը մի երկու նախադասություն կարելի է պատմել։ Գետափին ՝ զով ծառերին ստվերում արպրել հիշում  էր իր անապատը, խանձված ավազը։ Կարտոֆիլի արտում ապրում էն բզեզն արագ բազմանում է ու շարժվում առաջ՝ նոր տարածություններ գրավելու ուզում էր քաղաքից դուրս ու մենակ՝ ապրում է հեռու մի դաշտում։

Եթե մի երկու ամիս էլ ապրես այս  խոնավ ու անարև երկրում, բոլորովին կմոռանա՞ք մեր գյուղը:
Մի քանի օր այստեղ ապրի ու կտեսնի, թե ի՞նչ դժվար է օրվա հոգսը հոգալը: Այստեղ ապրում եմ ուրիշ ելք չունեմ:
Դու երկար … այս աշխարհում ու շատ բան ես տեսել, ինձ մի խորհուրդ տո՛ւր:

15.Հետևություն արա՝ կարդալով հետևյալ առակը.
Մի անգամ մի մարդ է գալիս իմաստուն արքայի մոտ և հարցնում է.
— Ասա ինձ, տիրակալ, աշխարհում կա՞ ազատություն:
— Իհարկե,- ասում է արքան:- Դու քանի՞ ոտք ունես:
Մարդը նայում է իրեն` զարմացած նման հարցից:
— Երկուսը, տիրակալ:
— Իսկ դու կարո՞ղ ես կանգնել մեկ ոտքի վրա:
— Կարող եմ:
— Դե փորձիր, բայց սկզբում որոշիր, թե որ ոտքի վրա…
Մարդը մի փոքր խորհելով` բարձրացնում է աջ ոտքը` հենվելով ձախի վրա:
— Լավ,- ասում է արքան,- իսկ հիմա բարձրացրու նաև մյուս ոտքդ:
— Ինչպե՞ս: Դա անհնար է, տիրակալ:
— Տեսնու՞մ ես: Ահա հենց դա է ազատությունը: Դու ազատ ես միայն առաջին որոշման

ժամանակ, իսկ հետո ազատությունն ավարտվում է:

Ես հասկացա, որ ազատությունը անվերջ չէ։

16. Տրված բառերից առանձնացրո’ւ  հոմանշային զույգեր:
Շրջել-պտտել, շրջակայել, թափառել
խորհրդածել-խորհել 
կողոպտել-գրփել
արտասվել-հեծակլել
հեկեկալ-լալ, մտմտալ
ցնդել-գժվել, հիմարանալ, խենթանալ, ցնորվել
մտածել-մտորել, 
հափշտակել-թալանել
թալանել-գողանալ
գռփել-հափշտակել
խելագարվել-խենթանալ, 

Բ.Կազմե’լ երկուական պատմողական, հարցական, հրամայական,բացականչական նախադասություններ։
Պատմողական-Այսօր մենք գնացինք Աշտարակ։ Եղբայրս այսօր ուշացել էր դասերից։
Հարցական-Դու այսօր գնացի՞ր քո ֆռանսերենի պարապունքին։ Դու այսօր դպրոց գնալո՞ւ ես։
Հրամայական-Գնա՛ այստեղից։ Գնա ինձ ջուր բե՛ր։
Բացականչական-Վա՜յ, ինչ լավ արև է այսօր։ Հե՜յ ուր էք գնում հետ եկեք։

17.Տրված ածանցներով կազմել ածանցավոր բառեր-։

Ան-անտուն

Ապ-ապուշ

Դժ-դժգոհ

Տ-տգեղ

Չ-չտես

Գյուղական-Ական

Ային- պողոցային  

Անվախորեն-Որեն

Բար-Ություն

18. Գրել բայեր և համապատասխան ածանցներ ավելացնելով դրանք դարձնել գոյականներ, օրինակ՝ գրել-գրիչ։
Կարել-կարիչ
Վարել-վարորդ
Մտածել-մտող
Ստել-ստող

October 31

Հարգիր ուսուցչիդ(3-րդ հատված)

Առաջադրանքներ`

1.Համոզի՞չ էր հոր նամակը. պատասխանդ հիմնավորի’ր։
Այո, այն շատ համոզիչ էր, որովհետև այն ամենինչ բացատրում էր։

2.Գրի’ր` քեզ հանդիպե°լ է այնպիսի ուսուցիչ, ով խստապահանջ, բայց միաժամանակ բարեսիրտ ու մեծահոգի է։
Այո իմ 11տաեկանի – 6րդ դասարանի ուսուցչուհին ընկեր Երանուհին խիստ էր, բայց նաև բարեսիրտ էր:

5.Գրավոր ներկայացրո՛ւ, թե ի՞նչ զգացիր, երբ կարդացի՛ր հատվածը:
Միքիչ տխրություն, որովհետև մենք ուսուցիչներին նեռվայնացնում էնք, բայց նրանք պետք է սովորացնեն մեզ։

October 18

Մրջյունն ու շաքարավազը

Մորաքույր Լյուսին տուն եւ այգի ուներ։ Մորաքույր Լյուսին ապրում էր տանը, իսկ այգում բնակվում էին մրջյունները։

Մի անգամ Թոմաս մրջյունն ասաց․

— Գնամ մի համեղ բան գտնելու։

Նա տան դռան տակով սողաց ներս ու հայտնվեց խոհանոցում, որտեղ դրված էր պահարանը։ Հետո պահարանի դռնակով հասավ բանալու անցքին ու՝ պըլըստ, ներս մտավ։

Հայտնվելով պահարանի մեջ, նա շուրջը նայեց, տեսավ շաքարավազով լի մի խոշոր տուփ եւ բացականչեց․

— Հենց սա էլ իմ սիրած համեղ բանն է։

Եվ առանց երկար մտածելու, վրա տվեց շաքարավազին, որը քաղցր էր, ինչպես բոլոր իսկական շաքարավազները։ Թոմասը կերավ, կերավ, գիրացավ, գիրացավ… մինչեւ որ վերջնականապես կշտացավ։

Ու մտածեց, որ տուն գնալու ժամանակն է․ փորձեց դուրս գալ բանալու անցքով, բայց այնքան էր գիրացել, որ չկարողացավ սողոսկել փոքրիկ ճեղքով։

Խեղճ Թոմասը նստեց ու լաց եղավ։ Նա գիտեր, որ մայրիկը իրեն սպասելու է եւ պիտի հուզվի։ Մի անգամ էլ փորձեց սողոսկել բանալու անցքով, բայց չհաջողվեց։ Շատ էր գիրացել։

Նիհարելու համար նա ստիպված եղավ մարմնամարզություն անել։ Նստում էր, ելնում, մեկ՝ շնչում էր, երկու՝ արտաշնչում․ մեկ֊երկու, մեկ֊երկու։ Վազվզում էր պահարանում, մինչեւ որ դարձավ այնպիսին, ինչպես առաջ։

Արդեն պատրաստվում էր դուրս գալ, երբ հանկարծ զգաց որ քաղցից ուժասպառ է եղել։

«Վատ չէր լինի, եթե ճամփա ընկնելուց առաջ մի կտոր բան ուտեի»,— մտածեց նա ու մի քիչ շաքարակտոր բան ուտեի»,— մտածեց նա ու մի քիչ շաքարավազ կերավ։

Շաքարավազն էլ ախր շատ համեղ էր։ Ու նա նորից վրա տվեց։ Երեւի ուզում էր ուժ հավաքել, որպեսզի կարողանա շուտ հասնել տուն։ Բայց երբ նորից փորձեց անցնել բանալու անցքով՝ չկարողացավ։ Դարձյալ գիրացել էր։

Ստիպված նորից սկսեց մարմնամարզությամբ զբաղվել։ Մեկ֊երկու, մեկ֊երկու, մեկ֊երկու։

Եվ հիմա արդեն Թոմասը հասկացավ՝ քաղցած լինես, թե ոչ, բայց եթե ուզում ես տուն հասնել, լավ կլինի շաքարավազ չուտես։

Ուստի բարեհաջող անցավ բանալու անցքով, պահարանի դռնակով իջավ ցած, խոհանոցի դռան տակով դուրս սողաց եւ հայտնվեց այգում։

Տուն վերադառնալով, նա մորը պատմեց շաքարավազի հետ ունեցած իր արկածների մասին։ Մայրիկը կանչեց բոլոր մրջյուններին ու ասաց․

— Մենք պետք է խոսենք մորաքույր Լյուսիի հետ։ Եվ մրջյունները անցան այգու միջով, հասան տուն, դռան տակով սողացին ներս, խոհանոցով անցան միջանցք, այնտեղից էլ՝ մորաքույր լյուսիի հյուրասենյակը։ Գորգի վրայով գնացին դեպի աթոռը, որին նստել էր մորաքույր Լյուսին, ապա աթոռի ոտքով բարձրացան վեր, դեպի նրա ծունկը։

Մրջյուններին տեսնելով, մորաքույր Լյուսին շատ ուրախացավ։ Նրանք միաձայն պատմեցին, թե ինչպես է Թոմասը կարողացել պահարանի բանալու անցքով ներս սողոսկել մինչև շաքարավազ ուտելը եւ չի կարողացել ետ դառնալ շաքարավազ ուտելուց հետո։։

Եվ մորաքույր Լյուսին խոստացավ, որ այսուհետեւ փոքրիկ մի պնակով լի շաքարավազը կդնի հատակին՝ հատկապես մրջյունների համար։ Եվ բոլոր մրջյունները հերթով շնորհակալություն հայտնեցին մորաքույր Լյուսիին, հրաժեշտից առաջ խուտուտ տալով համբուրեցին նրան ու վերադարձան տուն։

Առաջադրանքներ՝

Մի քանի նախադասությամբ ավարտի՛ր միտքը՝ ,,Ժլատը նա է, ով…,,:
Ժլատը նա է, ով ամեն ինչ ունի, բայց ոչինչ չի տալիս չքավորին և օգնության ձեռք չի մեկնում: Անգամ եթե իրեն պետք չէ, դա էլ է ափսոսում է տալ:
Ժլատ մարդկանց շրջապատում չեն սիրում և չեն ընդունում:

October 18

Ամփոփիչ աշխատանք

  1. Ո՞ր երևույթներն են կոչվում ֆիզիկական։
    Ֆիզիկական երևույթների ժամանակ նոր նյութեր չեն առաջանում, այլ փոխվում են նյութի ագրեգատային վիճակը, ձևը և չափսերը:
    Ֆիզիկական երևույթների օրինակներ են՝ ապակու կոտրվելը, սառույցի հալվելը, ջրի գոլորշիանալը և այլն:
  2. Ո՞ր երևույթներն են կոչվում քիմիական ։
    Քիմիական երևույթներ են նրանք, որոնց ժամանակ առաջանում են նոր նյութեր՝ ռեակցաներ:
    Քիմիական երևույթների օրինակներ են՝ լուցկու այրվելը, երկաթի ժանգոտելը, կաթի թթվելը և այլն:
  3. Հետևյալ երևույթներից որո՞նք են ֆիզիկական՝ մոմի այրվելը,բաժակի կոտրվելը,եղյամի առաջացումը, ջրի եռալը,լուցկու այրվելը, կաթի թթվելը։
    բաժակի կոտրվելը, եղյամի առաջացումը, ջրի եռալը
  4. Բերե’ք ֆիզիկական երևույթի օրինակներ։
    Երևույթները, որոնց ընթացքում փոխվում են առարկայի ձևը, չափսը, ագրեգատային վիճակը, խտությունը, նյութի բաղադրությունը և կառուցվածքի փոփոխություններ տեղի չեն ունենում, ասինք նոր նյութեր չեն ստացվում դա կոչվում է ֆիզիկական երևույթ:Ապակու ջարդվելը, փայտի կոտրվելը, դռան փակվելը, պղնձի կանաչելը, ջրից սառույց ստանալը:
  5. Բերե’ք քիմիական երևույթի օրինակներ։
    Այն քիմիական ռեակցիաները, որոնց հետևանքով երկու կամ ավելի նյութերից առաջանում է նոր բարդ նյութ, կոչվում են միացման քիմիական ռեակցիաներ:
  6. Քիմիական երևույթների ժամանակ ի՞նչ փոփոխություններ են կատարվում նյութի հետ։
    Քիմիական երևույթների ժամանակ նյութը փոխակերպվում է այլ նյութի:  Օրինակ՝  փայտի այրվելուց առաջանում է մոխիր, ածխաթթու գազ:
  7. Ո՞ր քիմիական ռեակցիաներն են անվանում քայքայման։
    Այն ռեակցիաները, որոնց ընթացքում որևէ բարդ նյութ քայքայվում է առաջացնելով մեկ այլ նյութեր, որոնք կարող են լինել բարդ կամ պարզ կոչվում են քայքայման ռեակցիաներ։
  8. Ո՞ր քիմիական ռեակցիաներն են անվանում միացման ։
    Այն ռեակցիաները,որոնց ընթացքում երկու և ավելի նյութերի միացումից առաջանում է մեկ նոր նյութ կոչվում է միացման ռեակցիա։
  9. Էլեկտրական հոսանքի ազդեցությամբ ջուրը տրոհվում է ջրածնի և թթվածնի։Ի՞նչ քիմիական ռեակցիա է տեղի ունենում։
    2500 աստիճան C-ի ժամանակ ջուրը տրոհվում է ջրածնի և թթվածնի։Այդ ժամանակ տեղի է ունենում քայքայման ռեակցիա։
  10. .Բերվածներից որո՞նք են միացման ռեակցիա։
    ա) C+O2 =CO2 բ)CH4=H2+C
    գ)H2+S=H2S. դ) FeS=Fe+S
  11. Բերե’ք քայքայման ռեակցիայի օրինակներ։
    Քայքայման ռեակցիաների օրինակներ են՝
    Ջրի քայքայումը
    Ջուր → ջրածին + թթվածին
    2H2O→2H2+O2
  12. Բերե’ք միացման ռեակցիայի օրինակներ։
    3.Քիմիական երևույթների ժամանակ ի՞նչ փոփոխություններ են կատարվում նյութի հետ։
    Մոմի այրվելը, կաթի թթվելը։
  13. Ի՞նչ է այրումը։Ի՞նչով է ուղեկցվում այն։
    Այրումը քիմիական ռեակցիա է, որն ուղեկցվում է ջերմության և լույսի անջատումով:
  14. Որո՞նք են այրման առաջացման պայմանները։
    Որպեսզի այրումը տեղի ունենա, հարկավոր է նյութը նախապես տաքացնել մինչև համապատասխան բռնկման ջերմաստիճան։ Տարբեր նյութեր բրնկվում են տարբեր ջերմաստիճաններում, օրինակ՝ փայտը` 270 C-ում, քարածուխը՝ 350 C-ում և այլն։
  15. Հրդեհը հանգցնելու ի՞նչ միջոցներ գիտեք։
    Վառվող փայտը կամ ածուխը հանգցնում են սառը ջրով, բայց ջրով չի կարելի հանգցնել շիկացած մետաղը, նավթը, բենզինը, յուղը կերոսինը: Արդյունավետ են կրակմարիչները:
  16. Ո՞ր նյութերն են կոչվում օքսիդներ:
    Թթվածնի և այլ նյութի միացումից առաջանում է օքասիդ:
  17. Ի՞նչ բաղադրություն ունեն աղերը:
    Կազմված են, մետաղների ատոմներից և թթվային մնացորդներից:
  18. Ի՞նչ բաղադրություն ունեն հիմքերը:
    Հիմքերը կազմված է շետաղի ատոմներից և հիդրոքսիլ խմբից:
October 17

Գոճին, որը սովորել էր թռչել

Մի անգամ Իկար անունով գոճին եկավ Կախարդական աղբյուրի մոտ եւ խնդրեց, որ նա կատարի իր ցանկությունը։ Գոճին վաղուց էր երազում թռչել սովորել։ Իզուր չէր, որ նրա անունը Իկար էր։

— Եթե շատ ես ուզում, կարող եմ այնպես անել, որ դու թռչես,— ասաց Կախարդական աղբյուրը։— Բայց դրա համար նախ քեզ պետք է դարձնել թռչուն։

— Ոչ, ես ուզում եմ գոճի մնալ։ Գոճի, որը նաեւ թռչել կարողանա,— ասաց Իկարը։

— Բայց գոճիները թռչել չեն կարող,— առարկեց Կախարդական աղբյուրը։

Իկարը շատ վշտացավ ու գնաց տուն։ Ճանապարհին նա մի բանի մասին էր միայն մտածում․ այնուամենայնիվ, ինչպես թռչել սովորել։

Հաջորդ օրը վաղ առավոտյան նա անտառ գնաց եւ յուրաքանչյուր թռչունից մեկական փետուր խնդրեց։ Իհարկե, նրան ոչ ոք չմերժեց։

— Երեւի ուզում ես թռչել սովորե՞լ,— հարցրեցին նրանք։

— Այո,— պատասխանեց Իկարը։

Նա բոլոր փետուրները կապեց իրար, ու հիանալի թեւեր ստացվեցին։ Հետո բարձրացավ ծովափնյա լեռան գագաթը։ Նրա ետեւից լեռան գագաթ բարձրացան կատուն ու մուկը, մի թռչուն եւ երկու ճագար, բզեզների մի մեծ խումբ եւ նույնիսկ մի խխունջ․ բոլորն էլ ուզում էին տեսնել, թե ինչ է լինելու։

Իկարը ամրացրեց թեւերը, թափահարեց ու դանդաղ սավառնեց դեպի վեր։ Այ թե երջանկություն էր։ Հանդիսականներն էլ շատ ուրախացան, իսկ ամենափոքրիկ բզեզիկը քիչ մնաց մեռներ հիացմունքից։

Իկարը բարձրացավ վեր, շատ վեր ու գրեթե հասավ Արեւին։

— Ես խիզախ գոճի եմ,— ինքն իրեն գովեց նա։— Իսկ Կախարդական աղբյուրն ասում էր, թե գոճիները չեն կարող թռչել։ Կարո՛ղ են։

Եվ հենց այդ պահին նա այնքան մոտեցավ արեւին, որ թոկերը, որոնցով կապել էր թեւերը, այրվեցին արեւի ջերմությունից։ Թեւերն ընկան ցած։ Թեւերից հետո էլ՝ գոճին։ Նա մի քանի անգամ գլուխկոնծի տվեց օդում եւ շրմփաց ծովի մեջ։

Խեղճ Իկարը ոտքից գլուխ թրջվեց, բայց լավն այն էր, որ կարողացավ լողալով բարեհաջող ափ հասնել։ Հետո վազեց տուն, մայրիկի մոտ։

— Մի վշտացիր, իմ փոքրիկ Իկար,— ասաց նրան մայրիկը,— Չէ՞ որ դու, այնուամենայնիվ, կարողացար Թ Ռ Չ Ե Լ։

Եվ մայրիկը նրան մուրաբա ու թխվածք տվեց։

Իսկ ընկերները հյուր եկան ու խմբով երգեցին․

Սիրելի Իկար, մեր փոքրիկ գոճի,
Եկել ենք այսօր ձեր տուն՝ խնջույքի․
Մենք պիտի պարենք ու պիտի երգենք,
Մենք պիտի պարենք ու պիտի երգենք,
Եվ թռչող գոճուն մեր գովքը անենք։

Հենց նույն օրը երեկոյան Իկարը այցելեց Կախարդական աղբյուրին։ Եվ նայելով խորը, շատ խորը ջրհորի մեջ, նայելով կլորակ ջրի հայելուն, ասաց․

— Դու իրավացի ես․ գոճիները թռչել չեն կարող։— Եվ այտի վրայով արցունքներ գլորվեցին։

— Գլուխդ բարձր պահիր,— ասաց Կախարդական աղբյուրը։— Համենայն դեպս, կեցցես դու։Մի անգամ Իկար անունով գոճին եկավ Կախարդական աղբյուրի մոտ եւ խնդրեց, որ նա կատարի իր ցանկությունը։ Գոճին վաղուց էր երազում թռչել սովորել։ Իզուր չէր, որ նրա անունը Իկար էր։

Առաջադրանքներ՝

Պամվածքից դուրս գրի՛ր՝:

ա․Պատմողական և հարցական նախադասություններ:

Մի անգամ Իկար անունով գոճին եկավ Կախարդական աղբյուրի մոտ եւ խնդրեց, որ նա կատարի իր ցանկությունը։
Գոճին վաղուց էր երազում թռչել սովորել։ Իզուր չէր, որ նրա անունը Իկար էր։

Նա բոլոր փետուրները կապեց իրար, ու հիանալի թեւեր ստացվեցին։ Հետո բարձրացավ ծովափնյա լեռան գագաթը։ Նրա ետեւից լեռան գագաթ բարձրացան կատուն ու մուկը, մի թռչուն եւ երկու ճագար, բզեզների մի մեծ խումբ եւ նույնիսկ մի խխունջ․ բոլորն էլ ուզում էին տեսնել, թե ինչ է լինելու։
Իկարը ամրացրեց թեւերը, թափահարեց ու դանդաղ սավառնեց դեպի վեր։
Այ թե երջանկություն էր։
Հանդիսականներն էլ շատ ուրախացան, իսկ ամենափոքրիկ բզեզիկը քիչ մնաց մեռներ հիացմունքից։
Երեւի ուզում ես թռչել սովորե՞լ,— հարցրեցին նրանք։
Չէ՞ որ դու, այնուամենայնիվ, կարողացար Թ Ռ Չ Ե Լ։

բ․ Հնգական  գոյական, ածական, բայ։
Գոյական-գոճի, անուն, աղբյուր, ցանկություն, թռչուն։
Ածական-շատ, կախարդական, մեկական, հաիանալի, մեծ
Բայ-եկավ, խնդրեց, կատարի, երազում, թռչել։