Տեքստային առաջադրանքներ

379. Նախադասությունների ճիշտ հաջորդակունությունը գտի՛ր և տեքստը վերականգնիր:
Ալարկոտ աղվեսը

Քաղցած աղվեսը կախ ընկած ողկույզներով խաղողի վազ տեսավ:
Նա ցանկացավ դունչը հասցնել խաղողին, բայց չկարողացավ:
Հեռանալիս ինքն իրեն ասաց.
– Ոչի՛նչ, դեռ խակ
Որոշ մարդիկ էլ այդպիսին են:
Ուժ ու կարողություն չունենալու պատճառով հաջողության չեն հասնում, մեղքը դնում են պայմանների վրա:

380. Նախադասությունների ճիշտ հաջորդակունությունը գտի՛ր և տեքստը վերականգնիր:

Ծույլ ուղտը

Ուղտը շատ ծույլ էր, մարդու մոտ աշխատել չէր ուզում ու աշխատանքից խուսափելու համար ապրում էր Ոռնացող անապատում:
Այնտեղ այս ահավոր ծույլը փուշ, ճյուղ, կաթնախոտ ու տատասկ էր ուտում:
Մի առավոտ ձին՝ թամբը մեջքին, սանձը բերանին, եկավ մոտն ու ասաց.
– Ո՛ւղտ, ա՛յ ուղտ, դո՛ւրս արի ու մեզ նման աշխատի՛ր:
Ուղտը պատասխանեց.
  – Ո՜ւզ, ո՜ւզ:
Հետո շունն ու եզը հերթով եկան:
Ուղտը նրանց էլ միայն «ուզ» ասաց:
Հենց այդ «ուզն» էլ նրան պատիժ դարձավ. դրանից մեջքին կուզ աճեց:
Ձին     գնաց ու պատմեց մարդուն:

383. Պատմությունը գրավոր պատմի՛ր՝
ա) առնետի անունից,
բ) հոգևորականի անունից:

            Երբևէ լսե՞լ եք, որ մարդն ու առնետը բարեկամանան, ու դեռ առնետն էլ փրկի           մարդու կյանքը: Զարմանալի է, չէ՞:
            Այս դեպքն Անգլիայում է պատահել: Չգիտես որտեղից հոգևորականի տանն   առնետ է հայտնվել: Առնետն այնքան է գնացել-եկել հոգևորականի տուն, որ        ինքը տանտիրոջն է սովորել, տանտերն էլ՝ իրեն. վերջը ընկերացել են:
            Մի գիշեր հոգևորականը վեր է թռել քնից. առնետը կծել էր նրա այտը: Սկզբում          առնետի վրա զայրացել է, բայց հենց տեսել է, վառվող վարագույրները, գլխի է     ընկել, թե ի՜նչ է պատահել: Նրա տանը հրդեհ էր սկսվել: Պարզ է, որ տունն էլ    լրիվ կվառվեր, ինքն էլ, եթե բարեկամ առնետը չլիներ ու թուշը մի լավ չկծեր:

ա .Առնետի անունից
Ես ապրում եմ Անգլիայում,մի հոգևորականի տանը:Մենք շատ ենք ընկերացել:Մի գիշեր ես նկատեցի,որ իմ ընկերոջ՝հոգևորականի տան վարագույրները վառվում են:Ինչ անեմ,ինչ չանեմ,նրան արթնացնելու համար թուշը մի լավ կծեցի:Նա վեր թռավ և տեսավ ,որ վարագույրները վառվում են:Եթե ես չկծեի նրա այտը ու չարթնացնեի նրան,տունն էլ կվառվեր նա էլ հետը:

բ . Հոգևորականի անունից
Ես հոգևորական եմ և ապրում եմ Անգլիայում:Իմ տանը իմ հետ ապրում է նաև մի առնետ,որի հետ շատ եմ ընկերացել:Մի օր գիշերը քնիցս վեր եմ թռնում այտիս ցավից,առնետն էր կծել:Ուզում եմ բարկանալ,մեկ էլ նկատում եմ,որ վարագույրներս վառվում են:Հասկանում եմ ,որ եթե նա չլիներ ու չկծեր իմ այտը,ես էլ կվառվեի,տո

ՈՒՂՂԱԿԻ ԵՒ ԱՆՈՒՂՂԱԿԻ ԽՈՍՔ

361. Ա և Բ նախադասությունների մեջ ընդգծված մասերը համեմատի՛ր: Դրանք ինչո՞վ են տարբերվում (համեմատի՛ր դրանց արտահայտած մտքերը, արտահայտման ձևերը):

            1. Ա. Տղան հարցրեց.
            – Ռոբոտը մեզ չի՞ գտնի:
            Բ. Տղան հարցրեց, թե ռոբոտը իրենց չի՞ գտնի:
            2. Ա. Տիգրանն ասաց.
            – Չի գտնի, եթե մենք շատ չխոսենք:
            Բ. Տիգրանն ասաց, որ չի գտնի, եթե իրենք շատ չխոսեն:
            3. Ա. Տիգրանն ասաց.
            – Ես էլ եմ ձանձրանում, բայց պետք է մի քիչ համբերենք:
            Բ. Տիգրանն ասաց, որ ինքն էլ է ձանձրանում, բայց պետք է մի քիչ համբերեն:
            4. Ա. Տղան ասաց.
            – Տնային հանձնարարությունները հետո կանենք, մեր ընկերները հիմա     սպասում են:
            Բ. Տղան ասաց, որ տնային հանձնարարությունները հետո կանեն, իրենց           ընկերները հիմա սպասում են:
Ա խմբում ուրիշի ուղղակի խոսքն է, իսկ Բ շարքում ուրիշի անուղղակի խոսքն է։

362. Նախորդ վարժության մեջ ընդգծված հատվածներից ո՞րը կանվանես ուղղակի խոսք, ո՞րը՝ անուղղակի խոսք:Պատասխանդ պատճառաբանի՛ր:
Նախորդ վարժության մեջ Ա խմբում ուղղակի են իսկ Բ շարքում աննուղղակի։
Ա – ն ուղղակի է, որովհետև ուրիշ մարդու խոսքն է։
Բ – ն անուղղակի է, որովհետև հեղինակն է պատմում։

363. Տրված նախադասությունները բաժանիր Ա և Բ խմբերի։ Ի՞նչ սկզբունքով խմբերը ստացար։

            1. – Լույսը վառե՞մ,– հարցրի ես:
            2. Ես ծիծաղելով ասացի, որ հրավիրատոմսը պատռված է:
            3. Լևոնը բարկացած ձայն տվեց.
            – Լույսը ինչո՞ւ վառեցիր:
            4. Հետո հաշտվողաբար ասաց, որ լույսը թող վառված մնա:
            5. Լևոնն ասաց, որ պետք է կարդալ և ոչ թե շատախոսել:
            6. Ես կարդացի և ասացի.
            – Ոչինչ չեմ հասկանում:

            7. Ես համոզում էի Լևոնին, որ նրա ներկայությունը պարտադիր է:
            8. – Գտա՜, – գոչեցի ես,- նրան հեռախոսով կասենք:
Ուղղակի – Լևոնը բարկացած ձայն տվեց, հետո հաշտվողաբար ասաց, որ լույսը թող վառված մնա, Լևոնն ասաց, որ պետք է կարդալ և ոչ թե շատախոսել։
Աննուղակի – Լույսը վառե՞մ,– հարցրի ես, Ես ծիծաղելով ասացի, որ հրավիրատոմսը պատռված է, Լույսը ինչո՞ւ վառեցիր, Ես կարդացի և ասացի, Ոչինչ չեմ հասկանում, Ես համոզում էի Լևոնին, որ նրա ներկայությունը պարտադիր է, Գտա՜, – գոչեցի ես,- նրան հեռախոսով կասենք։

364. Ուշադրություն դարձրո՛ւ Ա, Բ, Գ նախադասությունների կետադրությանը, կետադրական տարբերությունները գտի՛ր և օրինաչափությունը փորձի՛ր բացատրել: Ուշադրություն դարձրու նրան, թե որտեղ է գրված հեղինակի խոսքը։

            1. Ա. Ընկերս ասաց.
            – Պապս սիրում է նկարներ հավաքել ու մի մեծ պատկերասրահ ունի:
            Բ. – Պապս սիրում է նկարներ հավաքել ու մի մեծ պատկերասրահ ունի, – ասաց     ընկերս:
            Գ. – Պապս սիրում է նկարներ հավաքել, – ասաց ընկերս, – ու մի մեծ            պատկերասրահ ունի:
            2. Ա. – Քեռիս ասաց.
            – Գիտե՞ս, որ մրջյուններն իրար տեղեկություն են հաղորդում ու անգամ հեռվից    հեռու խոսում են իրար հետ:
            Բ. – Գիտե՞ս, որ մրջյուններն իրար տեղեկություն են հաղորդում ու անգամ        հեռվից հեռու խոսում են իրար հետ, – ասաց քեռիս:
            Գ. – Գիտե՞ս, որ մրջյուններն իրար տեղեկություն են հաղորդում, – ասաց քեռիս,          – ու անգամ՝ հեռվից հեռու խոսում են իրար հետ:
Ա – շարքում կետադրաված է միջակետով, որովհետև ուղղակի խոսքը գրված է սկզբում։
Բ – շարքում կետադրված է ստորակետով և գծիկով, որովհետև ուղղակի խոսքը գրված է վերջում։
Գ – շարքում երկու կողմից կետադրված է ստորակետ գծիկով, որովհետև ուղղակի խոսքը գրված է մեջտեղում։

365. Նախադասությունները լրացրո՛ւ (ուղղակի խոսքեր գրի՛ր):

            1. Փոքրիկը խնդրեց.
            – Իշխան, կա՞րող եմ գնալ այգի:
            2. -Ոչ, չես կարող,- անհանգիստ ասաց իշխանը, – կմոլորվես:
            3. – Չեմ մոլորվի, – բողոքեց տղան:
            4. – Բա, որ ճանապարհը կորցնես, – անհանգստացավ պապիկը:
            5. – Ես նրան կօգնեմ,- շարունակ ասում էր մարդ-մեքենան, – նա կարող է գնալ:

366. Ընդգծված նախադասությունը (պատմողի խոսքը) գրիր՝
ա) ուրիշի ուղղակի. խոսքից առաջ,
բ) ուրիշի ուղղակի խոսքի մեջ:

            Օրինակ՝
– Ի՜նչ ես ամբողջ օրը պարապ-սարապ պառկում, վե՛ր կաց, մի գո՛րծ արա, – ծույլին հանդիմանում էին հարևանները:
ա) Հարևանները հանդիմանում էին ծույլին.
– Ի՜նչ ես ամբողջ օրը պարապ-սարապ պառկում, վե՛ր կաց, մի գո՛րծ արա:
բ) – Ի՜նչ ես ամբողջ օրը պարապ-սարապ պառկում, – ծույլին հանդիմանում էին հարևանները, – վե՛ր կաց, մի գո՛րծ արա:

            1. – Գիտեմ, որ ամբողջ օրն աշխատել եք, բայց չեք վերջացրել նորոգումը, –             ցավով ասաց նավի հրամանատարը:
Նավի հրամանատարը ցավով ասաց․
Գիտեմ, որ ամբողջ օրն աշխատել եք, բայց չեք վերջացրել նորոգումը։
Գիտեմ, որ ամբողջ օրն աշխատել եք, – ցավով ասաց նավի հրամանատարը, – բայց չեք վերջացրել նորոգումը
            2. – Չեմ կարող հանգիստ նստել ու սպասել գարնան գալուն, ինքս նրան կբերեմ.-           անհամբերությամբ ասաց տղան:
Տղան անհամբերությամբ ասաց։
– Չեմ կարող հանգիստ նստել ու սպասել գարնան գալուն, ինքս նրան կբերեմ։
Չեմ կարող հանգիստ նստել ու սպասել գարնան գալուն, – անհամբերությամբ ասաց տղան, – ինքս նրան կբերեմ։։
            3. – Երբ վերադառնամ, նորից կզրուցենք քո որոշման մասին, դա շա՜տ        հետաքրքիր է, – հեռանալիս ասաց հյուրը:
Հյուրը հեռանալաիս ասաց։
Երբ վերադառնամ, նորից կզրուցենք քո որոշման մասին, դա շա՜տ հետաքրքիր է։
Երբ վերադառնամ, նորից կզրուցենք քո որոշման մասին, – հեռանալիս ասաց հյուրը, – դա շա՜տ հետաքրքիր է։

1. Ի՞նչ է անկյունը։
   Մեկ կետից դուրս եկող 2 ճառագայթներով կազմված պատկերը կոչվում է անկյուն։ ։Անկյունները լինում են չորս տեսակի։ Անկյունները լինում են՝ ուղիղ, սուր, փռված ու բութ։
2. Ո՞րն է անկյունների չափման միավորը։
   Անկյունների չափման միավորը աստիճանն է։
3. Քանի՞ աստիճան է ուղիղ անկյունը։
   Ուղիղ անկյունը 90⁰
4. Քանի՞ աստիճան է փռված անկյունը։
   Փռված անկյունը 180⁰
5. Ո՞ր ուղիղներն են կոչվում ուղղահայաց ուղիղներ։
   Այն ուղիղները, որոնց հատումից ստացվող անկյուններն ուղիղ են կոչվում են ուղղահայաց ուղիղներ։
6. Ինչպիսի՞ անկյուններ են 25⁰, 90⁰, 100⁰, 180⁰, 120⁰, 60⁰
   անկյունները։
   Սուր անկյունը 25⁰ է։ Ուղիղ անկյունը 90⁰։ Փռված անկյունը 180⁰։ Բութ անկյունը 60⁰ է։

7.Գծեք մի շրջանագիծ, որի շառավիղը 6 սմ է։ Ինչի՞ է հավասար այդ
շրջանագծի տրամագիծը։

8. Գծեք մի շրջանագիծ, որի տրամագիծը 14 սմ է։ Ինչի՞ է հավասար այդ
շրջանագծի շառավիղը։

9. 2 շրջանագծի կենտրոնների հեռավորությունը 16 սմ է։ Շրջանագծերի
շառավիղներն են՝ 11 սմ և 5 սմ։ Կհատվե՞ն արդյոք այդ շրջանագծերը։

10. 2 շրջանագծի կենտրոնների հեռավորությունը 10 սմ է։ Շրջանագծերի
շառավիղներն են՝ 9 սմ և 4 սմ։ Կհատվե՞ն արդյոք այդ շրջանագծերը։

11. 2 շրջանագծի կենտրոնների հեռավորությունը 12 սմ է։ Շրջանագծերի
շառավիղներն են՝ 2 սմ և 8 սմ։ Կհատվե՞ն արդյոք այդ շրջանագծերը։

371. Խոսքն ըստ օրինակի փոխի՛ր. ընդգծված անուղղակի խոսքը դարձրո՛ւ ուղղակի:

            Օրինակ՝
ա) Սոնան ասաց, որ գյուղն իրեն դուր եկավ, ինքն ուզում է էլի մնալ այդտեղ:

Սոնան ասաց.
– Գյուղն ինձ դուրս եկավ, ես ուզում եմ էլի մնալ այստեղ:

բ) Թզուկն ասաց, որ տղան գնա թագավորի գանձարան ու տեսնի կախարդական նկարը:

Թզուկն ասաց.
– Ա՛յ տղա, գնա՛ թագավորի գանձարան ու տե՛ս կախարդական նկարը:

            1. Հայրն Արտակին ասաց, որ ճանապարհից վերցնի իր հեծանիվը:
Հայրն ասաց.
-Արտակ՛, ճանապարհից վերցրու հեծանիվդ:
            2. Տղայի ընկերն ասաց, որ ինքն էլ չի սպասում թզուկի գալուն:
Ընկերն ասաց.
Ես՛ չեմ սպասում թզուկի գալուն:
3. Թագավորը տղային ասաց, որ գնա երկրից երկիր ման գա ու գտնի իր մատանու քարը:
Թագավորն ասաց.
Տղա՛, գնա՛, երկրից երկիր ման արի և գտիր իմ մատանու քարը:
4. Նապաստակն ու մուկն ասացին, որ իրենք գնում են տղային օգնելու:
Նապաստակն ու մուկը ասացին.
Մենք՛ գնում ենք տղային օգնելու:
5. Արջը նապաստակին ու մկանը խնդրեց, որ իրեն էլ տանեն աշխարհը  տեսնելու:
Արջը խնդրեց.
Նապաստակ՛ ու մուկ՛ ,ինձ էլ տարեք ձեր հետ աշխարհ տեսնելու:
  6. Արեգնազանը ներկայացավ և ասաց, որ ինքն իշխան Արմանի որդին է:
Արեգնազանը ներկայացավ և ասաց.
Ես՛, իշխան Արմանի որդին եմ:
  7. Թագավորը հյուրին խնդրում էր, որ իրեն մենակ չթողնի կախարդի մոտ:
Թագավորը խնդրեց հյուրին.
Ինձ ՛,մենակ չթողես կախարդի մոտ:

372. Ընդգծված անուղղակի խոսքը դարձրո՛ւ ուղղակի:

   1. Նկարիչը կանչեց, որ ինքը շատ հետաքրքիր բան է գտել:
Նկարիչը կանչեց.
Ես ՛,շատ հետաքրքիր բան եմ գտել:
   2. Տղան մորը գգաշացրեց, որ ինքը անծանոթ մարդկանց է հրավիրել:
Տղան զգուշացրեց.
Մայրիկ՛,ես անծանոթ մարդկանց եմ հրավիրել:
  3. Մայրը տղային ասաց, որ ինքն էլ է հետաքրքրվում տղայի հյուրերով:
Մայրն ասաց.
Տղաս՛,ես էլ եմ հետաքրքրված քո հյուրերով:
 4. Ընկերը Լևոնին ասաց, որ ինքը բացատում դարչնագույն մարդկանց է տեսել:
Ընկերն ասաց.
Լևոն՛,ես բացատում դարչնագույն մարդկանց եմ տեսել:
5. Լևոնն ընկերոջն ասաց, որ նա հավանաբար երազ է տեսել, ոչ թե իսկական   մարդկանց:
Լևոնն ասաց.
Ընկերս՛,դու հավանաբար երազ ես տեսել,ոչ թե իսկական մարդկանց:
6. Տղան շուրջը նայեց ու հարցրեց, թե որտե՞ղ կթաքնվեն, եթե անձրև գա:
Տղան շուրջը նայեց և հարցրեց.
Մենք՛ որտե՞ղ կթաքնվենք,եթե անձրև գա:

373. Ուղղակի խոսքը դարձրո՛ւ անուղղակի:

            Օրինակ՝
Մայրս ինձ հարցրեց.
– Որտե՞ղ ես պահել մեր կախարդական շղթան:
Մայրս ինձ հարցրեց, թե որտե՞ղ եմ պահել մեր կախարդական շղթան:

            1. Աղվեսն ագռավին խնդրեց.
            – Երգի՛ր, որովհետև շատ լավ ես երգում:
Աղվեսն ագռավին խնդրեց,որ ինքը երգի,որովհետև շատ լավ է երգում:
            2. Արջն աղվեսին ասում էր.
            Դու աշխարհի ամենասիրուն աղվեսն ես:
Արջն աղվեսին ասում էր,որ ինքն աշխարհի ամենասիրուն աղվեսն է:
            3. Երեխաները մտահոգվեցին.
            – Ինչպե՞ս պահպանենք մեր անտառը:
Երեխաներն մտահոգվել էին,թե ինչպես պահեին իրենց անտառը:
            4. Պապս ասաց.
            – Իմ իմացած միակ լեզուն հայերենն է:
Պապնս ասում էր,որ իր իմացած միակ լեզուն հայերենն է:
            5. Պապս ասաց.
            – Ես շատ լավ էլ խոսում եմ ծառ ու ծաղկի հետ էլ, կենդանիների հետ էլ:
Պապնս ասում էր,որ ինքը շատ լավ է խոսում ծառ ու ծաղկի և կենդանիների հետ:
            6. Պապս ավելացրեց.
            – իմ հայերենը բոլորը շատ լավ հասկանում են:
Պապս ավելացնու է,որ իր հայերենը բոլաորն էլ լավ հասկանում են:

374. Ուղղակի խոսքը դարձրո՛ւ անուղղակի:

            1. Սուրհանդակն ասաց.
            – Դու պետք է տեսնես վաճառականների բերած նոր   ձին:
Սուրհանդակն ասում է,որ պետք է տեսնել վաճառականների բերած նոր ձին:
            2. Որդին խնդրեց հայրիկին.
            –  Թույլ տուր ձին ինքս վարժեցնեմ:
Որդին հայրիկին խնդրում է,որ նա թույլ տա ինքն ձին վարժեցնի:
            3. Նայելով սլացող որդուն՝ թագավորը հրամայեց.
            – Ի՛նձ էլ ձի տվեք:
Թագավորը նայելով սլացող որդուն,հրամայում է իրեն էլ ձի տալ:
  4. – Մտքի ետևից կհասնե՞մ այսպիսի ձիով, – հարցրեց Ալեքսանդրը ուսուցչին:
Ալեքսանդրը հարցնում է ուսուցչին,որ այսպիսի ձիով կհասնի մտքի ետևից:
           

375. Տեքստը փոխադրի՛ր՝ անուղղակի խոսքերն ուղղակի դարձնելով:

            Մի մարդ ասում է, որ ինքը Սևանի ամբողջ ջուրը կխմի:  Ընկերները ծաղրում են   նրան ու ասում, որ նա թող իր խոսքը գործով ապացուցի: Մարդն ասում է, որ       ինքը անպայման կխմի, եթե ընկերները Սևանից հանեն գետերի բերած ջուրը,     չէ՞ որ ինքը չի խոստացել, որ գետերի ջուրն էլ կխմի:

Մարդն ասաց.
-Ես ՛,Սևանի ամբողջ ջուրը կխմեմ:
Ընկերները ծաղրեցին և ասացին.
-Դու ՛ քո խոսքը գործով ապացուցի:
Մարդն ասաց.
-Ես անպայման կխմեմ,եթե դուք Սևանից հանեք գետերի բերած ջուրը,ես չեմ խոստացել,որ գետերի ջուրն էլ կխմեմ:

1.Թվերը վերլուծեք պարզ արտադրիչների՝

• 24=2x2x2x3
• 15= 5×3
• 28=2x2x7
  
  2. Թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտեք նրանց ընդհանուր պարզ արտադրիչները՝
• 16 և 30=
  16=2x2x2x2
  30=2x3x5
• 25 և 20=
  25=5×5
  20=5x2x2
• 6 և 15=
  6=3×2
  15=5×3
  
  3. Գտեք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը՝
  
  10 և 70=70
  5 և 35=35
  4 և 11=44
  
  4.Գտեք տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը՝
• 3 և 7=1
• 24 և 8=8
• 6 և 15=3
  
  5.Եթե Կարենի   մտապահած  թվին ավելացնենք 2 և ստացված  գումարը փոքրացնենք 2 անգամ, ապա կստանանք 11։ Գտե՛ք Արամի մտապահված թիվը։
  11×2-2=20
  
  6. Հաշվեք  11 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։
  11x11x11=1331
  
  7.Հաշվեք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝  12 սմ,  11 սմ, 10 սմ։
  12x11x10=1320
  
  10. 106020, 21406, 2031400, 19710, 25010  թվերից  առանձնացրեք  նրանք, որոնք  բաժանվում են 3-ի։
  106020, 19710
  
  11. 12569, 10890, 1008090, 202001, 3360040, 24050100 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 9-ի։
  10890, 1008090
  
  12. 7008, 191690, 28934, 2030016, 2051200 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 4-ի։
  7008, 2030016, 2051200

World
Google Forms
Quizizz
GeoGebra classic

Իմ ինքնաստուգման արթյունքը դիտեք այստեղ: