Լեզվական աշխատանք
371. Խոսքն ըստ օրինակի փոխի՛ր. ընդգծված անուղղակի խոսքը դարձրո՛ւ ուղղակի:
Օրինակ՝
ա) Սոնան ասաց, որ գյուղն իրեն դուր եկավ, ինքն ուզում է էլի մնալ այդտեղ:
Սոնան ասաց.
– Գյուղն ինձ դուրս եկավ, ես ուզում եմ էլի մնալ այստեղ:
բ) Թզուկն ասաց, որ տղան գնա թագավորի գանձարան ու տեսնի կախարդական նկարը:
Թզուկն ասաց.
– Ա՛յ տղա, գնա՛ թագավորի գանձարան ու տե՛ս կախարդական նկարը:
1. Հայրն Արտակին ասաց, որ ճանապարհից վերցնի իր հեծանիվը:
Հայրն ասաց.
-Արտակ՛, ճանապարհից վերցրու հեծանիվդ:
2. Տղայի ընկերն ասաց, որ ինքն էլ չի սպասում թզուկի գալուն:
Ընկերն ասաց.
Ես՛ չեմ սպասում թզուկի գալուն:
3. Թագավորը տղային ասաց, որ գնա երկրից երկիր ման գա ու գտնի իր մատանու քարը:
Թագավորն ասաց.
Տղա՛, գնա՛, երկրից երկիր ման արի և գտիր իմ մատանու քարը:
4. Նապաստակն ու մուկն ասացին, որ իրենք գնում են տղային օգնելու:
Նապաստակն ու մուկը ասացին.
Մենք՛ գնում ենք տղային օգնելու:
5. Արջը նապաստակին ու մկանը խնդրեց, որ իրեն էլ տանեն աշխարհը տեսնելու:
Արջը խնդրեց.
Նապաստակ՛ ու մուկ՛ ,ինձ էլ տարեք ձեր հետ աշխարհ տեսնելու:
6. Արեգնազանը ներկայացավ և ասաց, որ ինքն իշխան Արմանի որդին է:
Արեգնազանը ներկայացավ և ասաց.
Ես՛, իշխան Արմանի որդին եմ:
7. Թագավորը հյուրին խնդրում էր, որ իրեն մենակ չթողնի կախարդի մոտ:
Թագավորը խնդրեց հյուրին.
Ինձ ՛,մենակ չթողես կախարդի մոտ:
372. Ընդգծված անուղղակի խոսքը դարձրո՛ւ ուղղակի:
1. Նկարիչը կանչեց, որ ինքը շատ հետաքրքիր բան է գտել:
Նկարիչը կանչեց.
Ես ՛,շատ հետաքրքիր բան եմ գտել:
2. Տղան մորը գգաշացրեց, որ ինքը անծանոթ մարդկանց է հրավիրել:
Տղան զգուշացրեց.
Մայրիկ՛,ես անծանոթ մարդկանց եմ հրավիրել:
3. Մայրը տղային ասաց, որ ինքն էլ է հետաքրքրվում տղայի հյուրերով:
Մայրն ասաց.
Տղաս՛,ես էլ եմ հետաքրքրված քո հյուրերով:
4. Ընկերը Լևոնին ասաց, որ ինքը բացատում դարչնագույն մարդկանց է տեսել:
Ընկերն ասաց.
Լևոն՛,ես բացատում դարչնագույն մարդկանց եմ տեսել:
5. Լևոնն ընկերոջն ասաց, որ նա հավանաբար երազ է տեսել, ոչ թե իսկական մարդկանց:
Լևոնն ասաց.
Ընկերս՛,դու հավանաբար երազ ես տեսել,ոչ թե իսկական մարդկանց:
6. Տղան շուրջը նայեց ու հարցրեց, թե որտե՞ղ կթաքնվեն, եթե անձրև գա:
Տղան շուրջը նայեց և հարցրեց.
Մենք՛ որտե՞ղ կթաքնվենք,եթե անձրև գա:
373. Ուղղակի խոսքը դարձրո՛ւ անուղղակի:
Օրինակ՝
Մայրս ինձ հարցրեց.
– Որտե՞ղ ես պահել մեր կախարդական շղթան:
Մայրս ինձ հարցրեց, թե որտե՞ղ եմ պահել մեր կախարդական շղթան:
1. Աղվեսն ագռավին խնդրեց.
– Երգի՛ր, որովհետև շատ լավ ես երգում:
Աղվեսն ագռավին խնդրեց,որ ինքը երգի,որովհետև շատ լավ է երգում:
2. Արջն աղվեսին ասում էր.
Դու աշխարհի ամենասիրուն աղվեսն ես:
Արջն աղվեսին ասում էր,որ ինքն աշխարհի ամենասիրուն աղվեսն է:
3. Երեխաները մտահոգվեցին.
– Ինչպե՞ս պահպանենք մեր անտառը:
Երեխաներն մտահոգվել էին,թե ինչպես պահեին իրենց անտառը:
4. Պապս ասաց.
– Իմ իմացած միակ լեզուն հայերենն է:
Պապնս ասում էր,որ իր իմացած միակ լեզուն հայերենն է:
5. Պապս ասաց.
– Ես շատ լավ էլ խոսում եմ ծառ ու ծաղկի հետ էլ, կենդանիների հետ էլ:
Պապնս ասում էր,որ ինքը շատ լավ է խոսում ծառ ու ծաղկի և կենդանիների հետ:
6. Պապս ավելացրեց.
– իմ հայերենը բոլորը շատ լավ հասկանում են:
Պապս ավելացնու է,որ իր հայերենը բոլաորն էլ լավ հասկանում են:
374. Ուղղակի խոսքը դարձրո՛ւ անուղղակի:
1. Սուրհանդակն ասաց.
– Դու պետք է տեսնես վաճառականների բերած նոր ձին:
Սուրհանդակն ասում է,որ պետք է տեսնել վաճառականների բերած նոր ձին:
2. Որդին խնդրեց հայրիկին.
– Թույլ տուր ձին ինքս վարժեցնեմ:
Որդին հայրիկին խնդրում է,որ նա թույլ տա ինքն ձին վարժեցնի:
3. Նայելով սլացող որդուն՝ թագավորը հրամայեց.
– Ի՛նձ էլ ձի տվեք:
Թագավորը նայելով սլացող որդուն,հրամայում է իրեն էլ ձի տալ:
4. – Մտքի ետևից կհասնե՞մ այսպիսի ձիով, – հարցրեց Ալեքսանդրը ուսուցչին:
Ալեքսանդրը հարցնում է ուսուցչին,որ այսպիսի ձիով կհասնի մտքի ետևից:
375. Տեքստը փոխադրի՛ր՝ անուղղակի խոսքերն ուղղակի դարձնելով:
Մի մարդ ասում է, որ ինքը Սևանի ամբողջ ջուրը կխմի: Ընկերները ծաղրում են նրան ու ասում, որ նա թող իր խոսքը գործով ապացուցի: Մարդն ասում է, որ ինքը անպայման կխմի, եթե ընկերները Սևանից հանեն գետերի բերած ջուրը, չէ՞ որ ինքը չի խոստացել, որ գետերի ջուրն էլ կխմի:
Մարդն ասաց.
-Ես ՛,Սևանի ամբողջ ջուրը կխմեմ:
Ընկերները ծաղրեցին և ասացին.
-Դու ՛ քո խոսքը գործով ապացուցի:
Մարդն ասաց.
-Ես անպայման կխմեմ,եթե դուք Սևանից հանեք գետերի բերած ջուրը,ես չեմ խոստացել,որ գետերի ջուրն էլ կխմեմ: