September 17

Գործնական քերականություն

13. Շարունակի՛ր (հարցերին պատասխանելով’ գրավոր պատմի՛ր):

Մի օր ճամփա ընկանք ու գնացինք աշխարհ տեսնելու: Գնացինք. գնացինք. շատ թե քիչ. մեր իմացած ու չիմացած երկրներն անցանք, սարերն անցանք, ծովերն անցանք, անապատն անցանք, մեկ էլ դեմներս մի գունավոր քաղաք փռվեց: Որ մտանք, զարմանքից բերաններս բաց մնաց: Քաղա՛ք. դու քաղա’ք. ոչ մի բան միագույն չէր:Տները վաֆլիյից էին, ծառերը թփերն ու ծաղիկներն
քաղցր բանբակից էին, կենդանիները շոկոլադից էին,քաղաքը հրաշալի էր,քաղաքը վառչապետը շատ էր սիրում քաղցրավենիք, մարդիկ շոկոլադե պլիտկայի տեսք ունեյին, մարդիկ շատ ծիծաղասեր էին,մարդիկ շոկոլաղի գործարաներում էին աշխատում որ քաղաքում տներ, քաղաքի համար դեկոր շինելու համար, մեզ էլ շատ ջերմ դիմավորեցին, մենք ման եկանք քաղաքով շատ քաղցրավենիք համտեսեցինք և ավարտեցինք ճամբորդությունը։

Տներն ինչի՞ց էին կառուցված: Ծառերը. թփերն ու ծաղիկներն ինչպիսին էին: Կենդանիներն ինչպիսի՞ն էին: Ինչպիսի՞ քաղաք էր: Ինչի՞ց էր քաղաքն այդպիսին դարձել: Մարդիկ ի՞նչ տեսք ունեին. Ինչպիսի՞ն էին. Ինչո՞վ էին զբաղվում: Ձեզ ինչպե՚՞ս ընդունեցին: Ի՞նչ արեցիք այդտեղ:

14. Նախադասություններում գործողություն կատարողի անունը չկա. գտի՛ր՝ մե՞կն է, թե՞ մեկից ավելի (եզակի՞ է, թե՞ հոգնակի):

Ես շատ զարմացա: Ես ընկերներիս հետ Տեսանք: Փնտրում ես: Վազում եք: Կտա: Կհասնեն:
Մեկից ավելի է։Հոգնակի է

15.      Տրված բառերը երեք խմբի բաժանի՛ր և այդ խմբերի տարբերությունը  բացատրի՛ր:

Ծաղիկ. ջինջ. վազել. բուրավետ. մեծ. ժամացույց. թրթռալ. թիավարել, ջուր. ջրոտ. ուրախ. ջրել. սար. մարդ. գնալ, ծաղ­կավետ. Հրաշալի. երեխա. լողալ. վազվզել. մաքուր. նավաստի. օձ, ճկուն. սողալ, իջնել,՜բացվել, չխկչխկալ, Սև. Ինքնաթիո, առվակ. պայծառ, գոռգոռալ, գարուն, բարձրանալ, սպիտակ, թիթեռ, պահակ, նավակ. Գաղտնի, պահել, հատիկ, ոսկեզօծ, Ոսկեզօծել, երկաթյա:

ԾաղիկՋինջՎազել
բուրավետջուրմեծ
ծաղկավետջրոտուրախ
գարունջրելսար
ոսկեզօծելթիավարելմարդ
հրաշալիթրթրալգնալ
պայծարլողալերեխա
թիթեռմաքուրվազվել
սպիտակնավաստիճկուն
 չխչխկալիջնել
 առվակբացվել
 նավակսև
 օձինքնաթիռ
 սողալգոռգոռալ
  բարձրանալ
   
  պահակ
  գաղտնի
  պահել
  երկաթյա
   


1․Առաջ խումբը գարնան և ծաղիկների մասին է։
2․Երկրորդ խումբը ջրի մասին է։
3․Երորդ խումբը հիմնականում մարդկանց մասին է։

16. Հականիշները (հակաոակ իմաստ ունեցող բառերը) գտի՛ր և զույգ-զույգ գրի’ր:

Միշտ. անարատ, ոչնչացնել, արատավոր, բացահայտ. թույլ. վերջին. Համաձայնել. հանգստանալ. գտնել. երբեք. Հավաքել, աջ. արթուն.քնած, հրաժարվել. առաջին, գաղտնի, ամուր, աշխատել,  կորցնել, ստեղծել, վատնել, Մերժել, ձախ:
Բացահայտ- գաղտնի
վերջին-առաջին
աջ-ձախ
համաձայնել- հրաժարվել
ոչնչացնել-ստեղծել
անարատ-արատավոր
միշտ-երբեկ

17. Ա և Բ- խմբի բառերի իմաստների տարբերությունը բացատրիր:

Ա                       Բ
հատկանիշ     բայ

գոոոզ —   գոռոզանալ

ուղիղ —   ուղղել

խոնարհ – խոնարհել

կանաչ — կանաչել

18. Գրի՛ր՝  յուրաքանչյուր նախադասության  մեջ գործողություն կատարողն ո՞վ է, (ովքե՞ր են) և ընդգծի՛ր այն բառը, որը հուշեց:

Օրինակ՝ Վերջերս  այնտեղ հյուր հաճախ եք գնում:  — Դուք:
Երկու հարյուր կիլոմետր կտրել. եկել եմ, որ մի բան հարցնեմ-ես:

Ծաղկած ճյուղը քո այգու եղրևանուց եu կտրել-դու:

Շան վզին փոքրիկ ռադիոընդունիչ էր ամրացրել-նա:

Անձավում ճանճի մեծության թռչուններ տեսանք-մենք: Հետաքրքիր բան եք մտածել-դուք:

Մեզ ամեն տարի այցելում են-նրանք:

19. Բառակապակցությունների իմաստները մեկական բառով արտահայտի՛ր:

Օրինակ՝ բարձր հասակ ունեցող-բարձրահասակ:

Բարի սիրտ ունեցող, խիղճ չունեցող, բարձր ձայնով, միշտ ժպտուն, դանձը պահելու տեղ, կապույտ աչքերով, արքայի որդի, հույների երկիր,  փոքր էշ, ծաղիկներով զարդարված:

Բարի սիրտ ունեցող-բարեսիրտ
խիղճ չունեցող-անխիղճ
բարձր ձայնով-բարձրաձայն
միշտ ժպտուն-զվարթ
գանձը պահելու տեղ-գանձարան
կապույտ աչքերով-կապուտաչա
արքայի որդի-արքայազն
հույների երկիր-հունաստան
փոքր էշ-իշուկ
ծաղիկներով զարդարված-ծաղկազարդ

September 17

Վիլյամ Սարոյան. «Ծիրանի ծառը»

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Պատմվածքից դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:
    Պատմվածքում անծանոթ բառեր չկայն:
  2. Մուգ գույնով նշված հատվածները բացատրի՛ր (բանավոր):
    Կովը իր հերթին նայում էր Յուլիսիսին այնպես, որ փոքրիկ տղան հասկացավ, որ իրենք բարեկամացան։
    Տուն վերադառնալու ճանապարհին Յուլիսիսը կանգ առավ դիտելու, թե ինչպես է մյուս հարևանը ամբար շինում։ Այդ մարդը շատ բարձրահասակ էր, նյարդային և անհամբեր. նա չպետք է ձեռնարկեր այդպիսի աշխատանք։ Նա կատաղությամբ էր աշխատում, ամեն տեսակ սխալներ թույլ տալիս
    Օգին թաղի երեխաների առաջնորդն էր դարձել այն օրվանից, ինչ Հոմեր Մաքոլին, տասներկու տարեկան դառնալով, հրաժարվել էր այդ դիրքից։
     Գողանալը մեղք է,— ասաց Լայոնելը։
    Ճիշտ է, բայց դա չի վերաբերում ծիրաններին,— հանդիսավոր ասաց Օգին,— իսկ դու, Յուլիսիս,— ասաց նա,— գնա տուն։ Սա փոքր տղաների գործը չէ։ Վտանգավոր է։
    Փոխանակ փողոցներով ու մայթերով գնալու, նրանք անցնում էին դատարկ բակերով, մագլցում էին ցանկապատերի վրայով։ Նրանք ուզում էին այդտեղ հասնել դժվարին, արկածախնդրական ճանապարհով։
    Եթե նույնիսկ ծիրանները խակ լինեին, գործի էությունը չէր փոխվում, նշանակություն չուներ՝ իրենք հասած ծիրանի գողության էին եկել, թե՝ խակ։ Իհարկե, լավ կլիներ, որ ծիրանները հասած լինեին։
     Ծիրան գողանալը այն գողությունը չէ, որ գրված է Ավետարանում,— ասաց Օգին։— Դա ուրիշ բան է։
    Երբ տղաները անհայտացել էին, ու ամեն ինչ նորից խաղաղվել էր, ծերունին ժպտաց, նայեց ծառին։ Հետո շրջվեց ու տուն մտավ։
  3. Բլոգումդ գրի՛ր կարծիք պատմվածքի մասին: Քո կարծիքով տղաների արարքը գողությո՞ւն էր:
    Իհարկե գողություն չե,որովհետև երեխաները փոքր էին և չէին հասկանում ինչ են անում:Նույն պես մենք մենքել ենք այդպիսի մանկություն ոնեցել մեցացել ենք և նոր հասկացել:
  4. Վերնագրի՛ր պատմվածքի երեք մասերը:
    1.Երեխաների պլանավորածը
    2.Գողացված ծիրանը:
    3.Մեցահասակ շպիոն
  5. Բլոգումդ պատմի՛ր ընկերներիդ հետ իրականացրած ամենատպավորիչ արկածներից մեկի մասին:
    Մենք արատեսում էինք Աշոտ Բարսեղյանը գիշերը վերցրել էր ավելը և եկել եր մեր տնակի մոտ կապիկուցյուներ էր անում, իսկ ես վերցրի մեր տնակի ավելը և վազեցի նրա հետևից ու ավելը շպրտեցի նրա վրա և նրա ոտքը սայտաքեց նա ընկավ:Իմ և ընկերներիս ամենա տպավորիչ արկածը սա էր:
  6. Գրի՛ր նշված բառերի հոմանիշները՝ ամբար,առաջնորդ, վճռական, հնազանդ, հռչակավոր :
    ամբար-պահեստ
    առաջնորդ-ղեկավար
    վճռական-Կարևոր
    հնազանդ-խելոք
    հռչակավոր-մեծանուն
  7. Գրի՛ր նշված բառերի հականիշները՝ վեհանձն, վճռական, հնազանդ, մատղաշ, խակ :
    վեհանձն-ստոր
    վճռական-անվճռական
    հնազանդ-անհնազանդ
    մատղաշ-ծեր
    խակ-հասած